actueel
lawyers for lawyers
‘Zelfs in de gevangenis doet Gadling goede dingen’
De Indiase mensenrechtenadvocaat Nihalsing Rathod vertelt over zijn confrère Surendra Gadling, die sinds 2018 vastzit. ‘Hij is een legende.’
‘Ik ben een ex-misdadiger,’ zegt advocaat Nihalsing Rathod met ironie in een Zoom-gesprek, ‘ik behoor tot een stam die door de Britten in 1871 als crimineel werd bestempeld.’
Hoewel de ‘onaanraakbaarheid’ in India al in 1950 formeel werd afgeschaft, bestaat die nog wel in de hoofden van de mensen.
‘Het gebeurt meestal minder openlijk – al procedeerde laatst een hooggeplaatste wetenschapper tegen haar schoonmaakster omdat die haar religieuze voorwerpen had “verontreinigd” door ze aan te raken,’ vertelt Rathod. ‘Maar we ervaren wel degelijk discriminatie. Mensen zijn het zo gewend dat ze het zelf vaak niet doorhebben. Een kastenloze maatschappij is voor velen van ons een droom.’
Rathod besteedt sinds 2018 een groot deel van zijn tijd aan de verdediging van mensenrechtenadvocaat Surendra Gadling. ‘Surendra Gadling was al een legende toen ik me in 2013 als advocaat vestigde in dezelfde stad, Jaipur in de regio Marathastra. Een selfmade man die talloze zaken tot een goed einde bracht. Het gerucht ging dat hij een ruwe arrogante dronkaard was, zonder zelfs een telefoon, maar toen ik hem ontmoette bleek dat allemaal valse propaganda. Gadling was zeer aimabel, down to earth en geestig. Hij liet me lachend zijn twéé telefoons zien om de praatjes te ontzenuwen. Ik heb sindsdien veel met hem samengewerkt.’
Dat de autoriteiten niet blij waren met Gadling was evident. Rathod: ‘Hij was te succesvol als mensenrechtenverdediger. De rechts-populistische minister-president Modi, die in 2014 aan de macht kwam, heeft de tegenstellingen in India enorm aangewakkerd. Je kunt echt spreken van een pre-Modi- en een Modi-tijdperk. Deze man is erin geslaagd India op alle vlakken te polariseren: politiek, ideologisch, religieus en op het gebied van kasten. Geweld ligt continu om de hoek.’
Juist om dit tegen te gaan en de rechtsstaat te beschermen, hielden op 31 december 2017 een aantal prominente mensenrechtenactivisten, onder wie Gadling, een bijeenkomst genaamd Elgar Parishad. ‘Ik was er als toehoorder bij,’ vertelt Rathod. ‘Het was een uitwisseling van ervaringen van activisten die verschillende groepen vertegenwoordigden, met als doel de eenheid van het volk tegen rechts-populisme en de democratie te bewaren.’
De volgende dag hadden de Dalits (voormalig ‘onaanraakbaren’) in een nabijgelegen regio een belangrijke bijeenkomst. ‘Zij werden aangevallen door groepen die velen identificeerden als voorstanders van het kastensysteem. Er vielen gewonden en een dode. Maar tot onze verbazing en afschuw werden een halfjaar later zestien prominenten van de Elgar Parishad-bijeenkomst gearresteerd. Zij zouden tot het geweld hebben aangezet.’
Onder hen Gadling, die nu nog steeds vastzit. Er is zelfs een beschuldiging bij gekomen. ‘De politie zei dat op zijn computer een brief stond over een complot om de president te vermoorden. Met veel moeite hebben wij als verdediging het materiaal gekregen om te laten onderzoeken door deskundigen. Daaruit blijkt dat Gadlings computer was gehackt en dat het belastende materiaal erop was gezet.’
Intussen doet Gadling goede dingen in de gevangenis, zegt Rathod. ‘Er zat een jongeman die niet meer wilde eten, drinken of praten. Zijn hele familie zat vast op verdenking van moord op zijn vrouw, die zelfmoord had gepleegd. Gadling praatte hem moed in en zorgde voor rechtshulp. De jongeman begon zich weer normaal te gedragen en de hele familie is op borgtocht vrijgelaten.’
En zit borgtocht erin voor Gadling zelf? ‘Ik hoop het, maar ze houden hem graag vast want zo vormt hij geen bedreiging. En in India kan alles gebeuren – zelf een veroordeling zonder enige basis.’