vak & mens cover

proces-Weski

door Stijn Dunk & Francisca Huijting-Mebius beeld Adrien Stanziani

Het gaat hard tegen hard in de recht­bank Rotterdam begin april. Het OM eist vierenhalf jaar cel tegen oud-advocaat Inez Weski. Volgens het OM zijn de strafbare feiten voldoende bewezen. De verdediging schampert over een straf­dossier vol aannames. Weski zelf weigert opening van zaken te geven.

Drie jaar na haar geruchtmakende arrestatie vond vorige maand de inhoudelijke behandeling van de rechtszaak (26Palma) tegen de voormalig Rotterdamse strafpleiter plaats. Weski, een van de meest succesvolle vrouwelijke straf­recht­advocaten in Nederland, beleefde een glansrijke carrière. Tot de ‘pitbull in toga’, bekend om haar bijzondere taalgebruik, verstrikt raakte in het web van Ridouan Taghi. Volgens het OM heeft Weski na de arrestatie van Taghi in 2019 berichten doorgegeven van en aan zijn familie. Weski zou op die manier hebben geholpen om de criminele organisatie van Taghi voort te zetten. Een recht­bankverslag.

Weski aan het woord

Het proces begint met het voorhouden van het dossier door de recht­bank. De communicatie tussen Weski en familieleden van Taghi zou lopen via een Sky ECC-telefoon. De politie koppelt één specifiek account aan Weski. De recht­bank noemt voorbeelden van onderschepte chatberichten, waarvan de politie denkt dat ze via Weski zijn uitgewisseld met Taghi in de EBI in Vught. Uit verschillende chatberichten zou blijken dat Weski boodschappen doorgaf. Later werden er berichten op een USB-stick gezet die via Weski bij Taghi zouden moeten komen.

Weski is vanwege haar slechte gezondheid niet alle vier de dagen van de inhoudelijke behandeling fysiek aanwezig, maar neemt tijdens de eerste en de laatste zittingsdag zichtbaar geëmotioneerd het woord. Ze ontkent herhaaldelijk criminele berichten te hebben doorgespeeld van en naar Taghi. Ook zegt ze niets te zullen zeggen over haar contact met Taghi in de EBI vanwege haar geheim­houdings­plicht. ‘Ik verschuil mij niet achter mijn toga, zoals het OM kwaadwillend uitvent. Ik draag te veel geheimen en verant­woordelijk­heid voor levens mee. Dat kan ik ook nu niet doorbreken. Ik heb de illusie gehad om alles te kunnen doven. Ik kan u verder niets vertellen.’

Op de laatste procesdag geeft Weski met gevoel voor retoriek haar kijk op de zaak. Ze reconstrueert uitgebreid de dagen rondom de arrestatie van Taghi in Dubai. ‘Toen werd op mij een zeer dringend beroep gedaan hem te verdedigen.’ Bij haar beslissing daarop in te gaan, werd ze naar eigen zeggen gedreven door haar recht­vaardig­heidsgevoel. ‘Ik wil verdachten als Taghi beschermen tegen de almacht van de Staat.’

Ook staat ze stil bij haar bewogen verblijf in de ‘illegale bunker’ na haar eigen arrestatie. Ze stond doodsangsten uit en werd niet serieus genomen door de autoriteiten. Het wereldbeeld van Weski is door alle ontberingen cynisch geworden. ‘Ik voelde me levend begraven, dat is mijn gevoelstemperatuur van de afgelopen drie jaar. Het OM heeft schaamteloos onwelgevallige rapporten trachten te verhullen om mij op het schavot te krijgen. Dat noem ik wanmacht.’ Om haar donkere perspectief te verbeelden, laat ze een aantal maatschappijkritische werken van de Spaanse schilder Francisco Goya zien. ‘Hij vond dat in zijn tijd de Spaanse democratie werd ontmanteld. Dat zie ik nu ook in Nederland gebeuren.’

Het OM

Het OM begint het requisitoir met woorden van Weski kort na haar arrestatie op 21 april 2023: ‘Jullie weten dat ik dit niet gewild heb. Jullie weten dat ik dit niet overleef.’ Het OM ziet dit impliciet als schuld­bekentenis en zegt er altijd rekening mee te hebben gehouden dat Weski onder druk is gezet om berichten door te geven.

Na haar arrestatie stonden veilig­heid en gezondheid van Weski voorop, vertelt de officier van justitie. ‘Juist daarom werd ze in het diepste geheim ondergebracht op Kamp Zeist.’ Het OM stelt ook dat ze zeer zorgvuldig zijn geweest bij alle onderzoeken naar Weski, inclusief de doorzoekingen van haar woning en kantoor. ‘Alles ging in nauw overleg met onderzoeksrechters en de orde van advocaten.’ Als er al een inbreuk is geweest op het verschonings­recht van Weski als advocaat is die volgens justitie zeer minimaal geweest ‘en kan die zonder rechtsgevolg blijven’.

Volgens het OM was de rol van Weski ‘cruciaal’. Zij had als geheim­houder ‘onbespied en onbeperkt’ toegang tot Taghi, stelt de officier. ‘Zonder haar zou communicatie vrijwel onmogelijk zijn. En dankzij haar kon de organisatie doorgaan met grootschalige drugshandel, het witwassen van grote geldbedragen en het innen van schulden.’ Het OM spreekt van een ‘samen­werkings­verband met een zekere duurzaamheid en structuur’.

Weski vervulde een sleutelrol, aldus het OM. ‘Het is Weski in zeer ernstige mate aan te rekenen. We hebben ons meermaals afgevraagd waarom juist Weski in de tentakels van de georganiseerde misdaad is beland. Waardoor is zij zich aan de verkeerde kant van de lijn gaan begeven? We zullen dit echter nooit weten omdat Weski ervoor gekozen heeft zich te hullen in stilte.’

Het OM stelt dat Weski niet alleen het vertrouwen in de beroeps­groep in grote mate heeft geschaad maar ook het vertrouwen van de maatschappij in de advocatuur en het functioneren van de rechts­staat. ‘Een advocaat mag nooit misbruik maken van het vertrouwelijke contact met haar cliënt. Van een advocaat mag worden verwacht dat ze weerstand kan bieden tegen de druk. En dat indien de dreiging een vorm aanneemt van het ontoelaatbare dit aanleiding vormt om de geheim­houding te doorbreken en hulp te vragen bij de orde van advocaten.’

Het OM zegt op de laatste dag rekening te houden met de grote impact van de gebeurtenissen op Weski. ‘Wij zien de ernst daarvan in en hebben hier ook rekening mee gehouden in de strafeis. Maar we zien tegelijk de ernst van de strafbare feiten die gepleegd zijn.’ Alles afwegend heeft dat geleid tot de eis van vierenhalf jaar celstraf.

De vierkoppige verdediging

Weski wordt bijgestaan door vier advocaten: Geert-Jan Knoops, Carry Knoops-Hamburger, Eva Dekker (Knoops’ advocaten) en Susanne Boersma. De laatste werkte ruim vijftien jaar bij Weski Advocaten in Rotterdam en begon in 2023 haar eigen kantoor. Volgens de advocaten van Weski zijn alle wettelijke regels door justitie overtreden. Het OM heeft, als het aan de verdediging ligt, het recht op vervolging verspeeld en moet niet-ontvankelijk worden verklaard wegens verschillende vormverzuimen.

Knoops-Hamburger gaat als eerste in op de detentieomstandig­heden in de ‘niet erkende bunker’ in Zeist. ‘Ze zat op een illegale plek onder de grond, zogenaamd voor haar veilig­heid. Als er gevaar voor leven was geweest, hadden er safehouses aangewezen kunnen worden.’ Knoops-Hamburger wijst nog maar eens op de slechte gezondheid van haar cliënt. Weski kampt met hartklachten, heeft eerder een hartinfarct gehad en lijdt aan een ernstige vorm van diabetes. Ze had tijdens de detentie medicijnen nodig, waaronder een noodspray voor een opkomende hartaanval. Deze kwam pas later tot haar beschikking. ‘De Staat was op de hoogte van de omstandig­heden, maar heeft het op zijn beloop gelaten. Met alle gevolgen van dien.’

Boersma behandelt de versleutelde Sky-ECC-berichten van de PGP-telefoons. Het OM ziet daarin veel bewijs, maar volgens de verdediging is dat bewijs onrecht­matig verkregen en is er sprake van ‘een fundamentele schending’ van de rechten van Weski. ‘De berichten van meerdere mensen zijn verzameld zonder dat er sprake was van een concrete verdenking tegen verdachten. Dat is een evidente schending van onder meer het Europees recht.’ Volgens Boersma is, door de opeenstapeling van vormverzuimen en het gebrek aan transparantie, de verdediging de kans ontnomen om het materiaal te controleren.

Advocaat Dekker betoogt met tal van voorbeelden rond de gebruikte data op welke ‘omzeilende wijze’ het OM met het verschonings­recht is omgegaan. Geheimhoudings­procedures zouden niet zijn nageleefd, er zou sprake zijn van gebrekkige filtering en aan het account dat aan Weski is toegewezen, is niet de entiteit ‘geheim­houder’ toegekend.

Volgens Dekker heeft het OM verzuimd om ruim honderd berichten van of aan Weski die vielen onder de geheim­houdingsregels ontoegankelijk te maken. ‘Het is dus niet uitgesloten dat die communicatie beschikbaar is gebleven voor de opsporings­instanties. De onrecht­matigheden in dit dossier stapelen zich op en het OM legt fundamentele waarborgen terzijde en legt rechterlijke uitspraken verkeerd uit.’

‘Het OM en de opsporingsautoriteit hebben kennis­genomen van geprivilegieerde communicatie en die gebruikt bij hun onderzoek,’ stelt Dekker. Ook heeft het OM van bepaalde berichtgeving aangenomen dat die van Weski afkomstig was, terwijl dat nooit is onderzocht of getoetst. Twijfel van de deken en de Rotterdamse orde van advocaten daarover is genegeerd, zegt Dekker. Volgens de verdediging is de dataset waarop justitie en politie zich baseren in hoge mate onvolledig en niet deugdelijk te toetsen. ‘Het dossier staat bol van de aannames.’

Knoops wijst op het ontbreken van een alternatieve, mogelijk ontlastende uitleg van de verzamelde communicatie rondom Weski bij het OM. Diverse dialogen uit de vele chats zouden juist wijzen op een reguliere rol van als advocaat. Juist de goede reputatie van Weski maakt het volgens de verdediging niet aannemelijk dat Taghi haar voor zijn karretje wilde spannen. ‘Waarom zou hij haar blootstellen aan dat soort fratsen? Dan liep hij het risico om haar kwijt te raken, terwijl ze zijn enige redding was.’

Knoops besluit met het benadrukken van de twijfels over de vraag of Weski heeft gehandeld met behoud van haar vrije wil. Of dat zij is gedwongen door extreme druk. ‘Mocht de recht­bank tot de conclusie komen dat Weski strafbare feiten heeft gepleegd –⁠ wat de verdediging bestrijdt ⁠– dan is dit van belang. Ook het OM kan deze vraag niet goed beantwoorden. Het OM heeft meermaals in het openbaar aangegeven er rekening mee te houden dat onze cliënt handelde onder druk. Dan is er geen sprake van keuzevrijheid en kun je geen onvoorwaardelijk opzet aantonen.’

De recht­bank doet op donderdag 21 mei uitspraak.