actueel
Advocaten die zich niet bekwamen in het gebruik van juridische AI zetten zichzelf buitenspel, is de boodschap tijdens de derde Legal Geek Europe Conference in Amsterdam.
De conferentie is dit jaar verplaatst van september naar april, twee maanden voor de concurrerende beurs Lexpo. In de voormalige tramremise van de Hallen worden achthonderd bezoekers en zestig sprekers verwacht.
De focus verschuift dit jaar van beloftes en vergezichten, naar implementatie en transformatie. ‘Wanneer je AI verkeerd gebruikt, werkt het juist contraproductief,’ zegt Joris Willems, partner en hoofd van de Technologiegroep bij NautaDutilh. Op de conferentie vertelt hij over zijn werk als advocaat van Prosus, een mediabedrijf uit Zuid-Afrika dat aan de weg timmert met AI-tool Toqan.
Hij memoreert de roerige periode rond de lancering van ChatGPT, nog maar drie jaar geleden. ‘Iedereen wilde de eerste zijn en mijn team was embedded bij Prosus om tijdens de sprint sessions advies te geven.’ Sindsdien is het ontwikkelingstempo bepaald niet gedaald. ‘Ik hoorde iemand zeggen dat sinds de opmars van AI zijn manier van werken elke vier maanden compleet verandert. Dat herken ik wel. Je kennis en ervaring als advocaat blijven enorm waardevol, maar AI neemt mij veel werk uit handen.’
Toch zijn er ook klachten over tegenvallende prestaties. Af en toe lopen advocaten tegen de lamp omdat ze door AI gehallucineerde jurisprudentie opvoeren, compleet met non-existente ECLI-nummers. ‘Verificatie, verificatie, verificatie,’ reageert legal engineer Suzanne van der Klip. Zij spreekt op de conferentie over haar werk voor het Zweedse platform Legora.
Van der Klip was bijna 29 jaar advocaat en leidde tien jaar een innovatieteam bij A&O Shearman. ‘Innovatie zorgt ervoor dat je als advocaat kunt focussen op het juridisch inhoudelijke werk. Maar het krijgt vaak geen prioriteit bij kantoren, merkte ik. Het zorgt op korte termijn niet voor extra omzet. Dus ben ik overgestapt naar een techbedrijf.’ Ze reist nu door Europa om kantoren te helpen de tools goed toe te passen. ‘Ik geef ook trainingen aan advocaten. Legora is betrouwbaarder dan ChatGPT of Copilot, omdat wij up-to-date juridische bronnen verwerken. Toch moet je het altijd blijven checken.’
Ronald Lenz, director of innovation bij The Hague Institute for Innovation of Law (HiiL), belicht op Legal Geek een ander aspect van legal tech. AI kan in bij voorbeeld Afrikaanse landen de rechtstoegang van kleine zelfstandigen versterken, denkt hij. ‘Dat is in veel landen het merendeel van de bevolking. Die mensen hebben vaak problemen met bijvoorbeeld werknemers, wanbetalers of leveranciers. Maar ze hebben geen geld voor een advocaat, dus blijft de misstand bestaan. Dat leidt weer tot andere problemen en stress. Op basis van data uit diverse landen ontwikkelen we oplossingen. Wij zetten projecten op zodat mensen juridisch advies kunnen krijgen van chatbots. Uit onderzoek blijkt dat een betere rechtstoegang leidt tot meer stabiliteit. AI maakt het recht bereikbaar voor de gewone man.’
Terug naar de advocatuur. Willems van NautaDutilh, ook voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor AI en Robotrecht (NVAIR), waarschuwt zijn vakgenoten niet op hun handen te blijven zitten, maar zich te bekwamen in het gebruik van juridisch getrainde AI. ‘Advocaten die het nu nog niet gebruiken, zitten te slapen. Dan heb je straks echt een probleem,’ zegt hij. ‘Ik heb er door mijn specialisme meer affiniteit mee dan de gemiddelde jurist. Maar ook zonder dat zou ik niet langer wachten, want de ontwikkelingen gaan alleen maar sneller.’
Van der Klip toont begrip voor de scepsis en zelfs weerzin die ze soms bespeurt bij advocaten tijdens trainingen. ‘Er wordt in korte tijd veel van collega’s gevraagd. Mensen houden niet van verandering. Technologie is niet voor iedereen even makkelijk. Ik probeer oud en jong mee te krijgen. AI-vaardigheid is niet generatiegebonden. Daarvan ben ik een voorbeeld.’