van de nova
Beveiliging door de NCTV: vijf misverstanden
Meer dan de helft van de advocaten krijgt te maken met bedreigingen tijdens het werk. Advocaten moeten hun werk in een veilige omgeving kunnen doen. Agressie, bedreiging en/of intimidatie horen niet bij het vak! Samen met het ministerie van Justitie en Veiligheid en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) werkt de NOvA aan het vergroten van de veiligheid en weerbaarheid van de advocatuur. Maar wanneer krijg je als advocaat te maken met de NCTV?
Vijf misverstanden op een rij
Niet iedereen wordt beveiligd door de NCTV
Sinds februari van dit jaar is het nieuwe stelsel beveiligen van personen gestart. Hierin staan de aard én de ernst van de dreiging centraal. Iedereen kan bij ernstige bedreiging nu in aanmerking komen voor beveiliging in het stelsel. Voorwaarde hiervoor is wel dat de dreiging tegen het leven is gericht en dat de dreiging komt van de georganiseerde ondermijnende criminaliteit, terrorisme, ‘gefixeerde’ eenlingen of dat het gaat om dreiging vanuit statelijke actoren (andere landen).
De NCTV heeft de rol van het Openbaar Ministerie overgenomen
De NCTV heeft het gezag over alle personen in het nieuwe stelsel. Maar dat betekent niet dat het OM geen rol meer heeft in bewaken en beveiligen. Het lokale gezag blijft de verantwoordelijkheid van het OM. Denk daarbij aan situaties waarin een advocaat wordt bedreigd door iemand die handelt uit persoonlijke frustratie of boosheid. Lokaal maken de politie en het OM de zogenoemde dreigingsweging en treffen eventuele maatregelen. Als de hoofdofficier van justitie inschat dat de ernst van de dreiging past bij de criteria, neemt die contact op met de NCTV. De bedreigde persoon wordt vervolgens opgenomen in het stelsel beveiligen van personen en houdt contact met de NCTV. Het OM behoudt het gezag over de beveiliging van personen die niet in het nieuwe stelsel vallen.
Als advocaat kan ik geen aangifte doen
Dat kan wel, maar houd rekening met het volgende. Komt de bedreiging niet van een cliënt of weet de advocaat niet van wie die komt, houd er dan rekening mee dat bij het doen van aangifte niet inhoudelijk over de zaak kan worden gepraat. Alleen over de bedreiging zelf. Advocaten vallen onder het stelsel ‘Veilige Publieke Taak (VPT)’. Zeg bij de aangifte dat u advocaat bent. De aangifte wordt dan met voorrang behandeld en de strafeis is hoger. Ook anoniem aangifte doen is altijd mogelijk. Tip: laat de werkgever aangifte doen, dan blijft de advocaat anoniem. Doet de advocaat het wel zelf, kies dan bij aangifte het kantooradres. Gaat het om bedreiging door de eigen cliënt? Ook dan kan inhoudelijk over de zaak praten niet. Overleg dan altijd met de lokale deken over het doen van aangifte. Dit in verband met de geheimhoudingsplicht.
Als ik word beveiligd door de NCTV krijg ik persoonsbeveiliging
Persoonsbeveiliging is een vorm van beveiliging, maar lang niet de enige optie. Het primaire doel is iemand veilig houden. Soms is camerabeveiliging voldoende of het aanpassen van het woon-werkpatroon, een andere keer is het nodig om een bedreigd persoon in een safehouse onder te brengen. De NCTV kan een breed instrumentarium toepassen. De beoordeling van dreiging gebeurt op basis van een geïntegreerd dreigingsbeeld waarin informatie van bijvoorbeeld politie, Koninklijke Marechaussee en inlichtingen- en veiligheidsdiensten samenkomt. Op basis daarvan wordt het benodigde weerstandsniveau vastgesteld en worden beveiligingsmaatregelen getroffen.
De overheid is verantwoordelijk voor mijn veiligheid als advocaat
De Nederlandse overheid heeft een generieke verantwoordelijkheid voor de veiligheid en openbare orde. Maar personen zijn in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor hun veiligheid, met ondersteuning van werkgevers en organisaties die ervoor moeten zorgen dat zij hun werk veilig kunnen doen. Wanneer die gezamenlijke inspanningen onvoldoende weerstand bieden tegen een ernstige dreiging kan de overheid aanvullende maatregelen treffen.
De NOvA helpt advocaten bij hun weerbaarheid en veiligheid. Kijk op weerbare-advocaat.nl.
Klik op de link om naar de ‘Circulaire bewaken en beveiligen van personen, objecten en diensten 2026’ van de NCTV te gaan.