column
Koers houden door verbinding
Wie mijn eerdere column las, weet dat ik geloof in de kracht van samenwerking. Niet als slogan, maar als voorwaarde voor professioneel toezicht. Het toezicht op de advocatuur speelt zich af op het snijvlak van de beroepsgroep, de rechtzoekende en de ketenpartners in de rechtspleging. In het jaarplan van de dekens voor 2026 zetten we die samenwerking voort: koersvast waar het kan, wendbaar waar het moet – en steeds uitlegbaar waarom we doen wat we doen.
Een jaarplan is daarbij geen papieren exercitie. Het is een kompas. Het maakt zichtbaar welke prioriteiten wij als dekens gezamenlijk stellen en welke keuzes daarbij horen om de beschikbare capaciteit op de juiste wijze in te zetten voor het goede toezicht. Dat is relevant voor rechtzoekenden, voor u als advocaat, én voor ketenpartners die met de advocatuur samenwerken.
Toezicht is breed. De rol van de deken is dat ook. Naast lopende dossiers wordt het werk vaak bepaald door de waan van de dag: grote en kleine onderzoeken, zittingen bij Raden en het Hof van Discipline, bedreigde advocaten, (normoverdragende) gesprekken en advies. Maar ook: ‘gewoon’ cursussen volgen (en soms geven), beëdigingen van nieuwe advocaat-stagiair(s), en installatieredes voor rechters en officieren van justitie. In sommige arrondissementen komt daar zelfs een (deels) lopende praktijk bij. Het werk van de deken vraagt dus niet alleen een brede waaier aan kennis en inhoudelijke scherpte, maar ook uithoudingsvermogen. Gelukkig worden dekens daarin ondersteund door de ruim honderd medewerkers van de bureaus van de orde in de elf arrondissementen en door circa vijftien medewerkers van de Landelijke Organisatie Toezicht Advocatuur (LOTA).
In 2026 zetten dekens in op toezicht dat:
- landelijk is afgestemd en uniform wordt uitgevoerd;
- onderwerpgericht en risicogestuurd inspeelt op risico’s voor kwaliteit en integriteit;
- signalering en kennisdeling versterkt, via samenwerking met ketenpartners;
- een robuust en modern instrumentarium toepast; en
- vooruitloopt op nieuwe wet- en regelgeving, technologische én maatschappelijke ontwikkelingen.
Dit laatste punt verdient expliciet aandacht. Nieuwe wet- en regelgeving, technologische en maatschappelijke ontwikkelingen raken ook het toezicht. Daarbij hebben wij in het bijzonder aandacht voor AI, ontwikkelingen rond Wwft/AML- en sanctieregelgeving. Maar ook voor het maatschappelijke vraagstuk rond het recht op rechtsbijstand in impactvolle zaken. Het dekenberaad spreekt hierover op verschillende niveaus intensief met diverse ketenpartners. De unieke oproep van het dekenberaad in december is een van de zichtbare aspecten hiervan.
Dat alles gebeurt in een tijd waarin het vertrouwen in instituties onder druk staat en verwachtingen hoog zijn. Juist dan is het essentieel dat toezicht professioneel, voorspelbaar en consistent is, maar óók dichtbij genoeg om signalen tijdig te herkennen en het goede gesprek te kunnen voeren waar dat kan – en stevig op te treden waar dat moet. Dat is de kern van ons jaarplan 2026: focus aanbrengen, blijven normeren en tegelijk de verbinding zoeken die nodig is om het toezicht effectief te laten zijn.
Vacatures bij de LOTA:
De Landelijke Organisatie Toezicht Advocatuur heeft drie vacatures:
- Assistent toezicht
- Jurist kwaliteitsonderzoeken
- Beleidsadviseur toezicht advocatuur
Kijk voor meer informatie op toezichtadvocatuur.nl/organisatie/vacatures.
Het toezicht op de advocatuur wordt uitgeoefend door de dekens van de elf arrondissementen, verenigd in het dekenberaad. De dekens voeren het toezicht onafhankelijk, transparant, uniform en effectief uit. Kijk voor meer informatie op www.toezichtadvocatuur.nl.
Jaarplan 2026: onafhankelijk toezicht als publieke waarborg voor goede rechtsbedeling
De rechtsstaat en de advocatuur zijn gediend met onafhankelijk toezicht. Op dekens rust daarbij een dubbele verantwoordelijkheid: het vertrouwen in de beroepsgroep versterken én de geheimhouding beschermen die rechtzoekenden en hun advocaten nodig hebben. Transparantie is daardoor niet vanzelfsprekend; uitlegbaarheid is wel onmisbaar.
Toezicht is een publieke waarborg voor de goede rechtsbedeling. Juist omdat advocaten werken in het hart van het rechtsbestel – bij ingrijpende conflicten, onder hoge druk en soms met grote maatschappelijke impact – moet zichtbaar zijn dat kwaliteit en integriteit niet alleen worden beleden, maar ook worden getoetst en zo nodig gehandhaafd.
In 2025 hebben dekens en ordebureaus, samen met de versterkte Landelijke Organisatie Toezicht Advocatuur (LOTA), stappen gezet naar meer landelijke afstemming en professionalisering. Die lijn zetten we in 2026 door: onafhankelijk, transparant, uniform en effectief toezicht dat aansluit bij de grootste risico’s in de praktijk.
De prioriteiten voor 2026 zijn:
- verdere uniformering van normen en werkwijzen;
- risicogestuurd en thematisch toezicht op kwaliteit en integriteit;
- versterking van signalering en kennisdeling, onder meer met ketenpartners;
- een passend en robuust instrumentarium, met waar nodig bestuursrechtelijke handhaving;
- voorbereiding op nieuwe wet- en regelgeving en technologie, met bijzondere aandacht voor AI, Wwft/AML- en sanctieregels.
Ook het toezichtstelsel zelf is in beweging: de regering verwacht in 2026 een wetsvoorstel in consultatie te brengen. Dat gesprek voeren wij graag op basis van feiten uit de toezichtpraktijk. Het volledige Jaarplan 2026 staat op toezichtadvocatuur.nl.
