De NOvA heeft de ‘Aanbevelingen AI in de advocatuur’ gepubliceerd, daarbij geadviseerd door de projectgroep Digitalisering & AI. Met als belangrijkste uitgangspunt: de eigen verantwoordelijkheid van de advocaat als hoeder van de rechtsstaat blijft ook in de digitale wereld pal overeind. De aanbevelingen over AI in de advocatuur zijn per kernwaarde uitgewerkt met concrete aandachtspunten en adviezen voor de dagelijkse praktijk. Denk aan:
Deskundigheid: eerst kennis en vaardigheden, dan verantwoorde toepassing. Investeer in kennis over (generatieve) AI en doe ervaring op met AI-tools.
Vertrouwelijkheid: ken en beheer alle datastromen. Gebruik bijvoorbeeld nooit vertrouwelijke gegevens in gratis tools.
Onafhankelijkheid: AI ondersteunt, de advocaat blijft eindverantwoordelijk voor advies en rechtsbijstand; gebruik AI slechts als hulpmiddel.
Integriteit: werk transparant en eerlijk.
Partijdigheid: voorkom benadeling door onevenwichtige of bevooroordeelde algoritmen.
Verschoningsrecht: pragmatisch waar het kan, principieel waar het moet
De NOvA vindt het van belang dat het WODC internationaal vergelijkend onderzoek heeft gedaan naar het verschoningsrecht. De NOvA ziet het in december 2025 verschenen rapport als onderdeel van een bredere discussie die het Openbaar Ministerie, Politie, Rechtspraak en de advocatuur sinds de uitspraak van de Hoge Raad van 12 maart 2024 met elkaar voeren over (betere) waarborging van het verschoningsrecht. In dit licht vindt de NOvA het essentieel dat het filterproces van verschoningsgerechtigde informatie met voldoende waarborgen is omkleed. De NOvA kijkt hiervoor nadrukkelijk naar de rol van de rechter-commissaris, die steviger moet en kan dan momenteel het geval is. Verder merkt de NOvA dat betere waarborging van het verschoningsrecht nog altijd op praktische kwesties in de uitvoering stuit. Tegelijk ziet de NOvA een gedeelde verantwoordelijkheid van de advocatuur en kijkt daarom ook naar de eigen regelgeving. Zo is de toelichting op gedragsregel 3 al aangepast die benadrukt dat de advocaat passende maatregelen moet nemen ter waarborging van de vertrouwelijkheid.
Nieuwe regelgeving voor de advocatuur
Op 1 januari 2026 is een aantal beroepsregels voor de advocatuur in werking getreden. Het gaat om wijzigingen in de Verordening op de advocatuur (Voda) met betrekking tot de verlenging van het experiment rechtsbijstandsverzekeraars en de resultaatgerelateerde beloning bij letsel- en overlijdensschadezaken.