actueel
ten geleide
Na twee gevallen kabinetten in drie maanden tijd staat Nederland opnieuw voor verkiezingen. Politiek geharrewar en bestuurlijke kortademigheid lijken bijna normaal te zijn geworden. Maar het echte probleem zit dieper: de verwaarlozing van de rechtsstaat.
De afgelopen jaren hebben wij met groeiende zorg gezien hoe politieke opportuniteit vaak zwaarder woog dan fundamentele beginselen. Burgers die door de toeslagenaffaire tot in het onmenselijke zijn geraakt. Groningers die keer op keer hun recht moeten bevechten. Ministers die besluiten namen zonder de wet te volgen en pas later uitleg gaven. Dat zijn geen incidenten, maar tekenen van een patroon dat het vertrouwen in de overheid uitholt en de legitimiteit van ons bestuur ondergraaft.
Op 29 oktober kiest Nederland een nieuw parlement. Die verkiezing is geen routine, maar een kruispunt. We kunnen doorgaan op de weg van kortetermijnoplossingen, waarin rechten van burgers telkens het onderspit delven. Of we kunnen terugkeren naar de kern: de rechtsstaat als fundament van ons bestuur en van onze samenleving.
De rechtsstaat is geen luxe, geen abstract ideaal en niet onderhandelbaar. Zonder onafhankelijke rechter, zonder onvoorwaardelijke rechtsbescherming voor elke burger, zonder een overheid die zichzelf aan de wet houdt, verliest de democratie haar inhoud. Vrijheid en gelijkheid worden dan afhankelijk van politieke willekeur. En juist in verkiezingstijd, wanneer de druk om snel te scoren groot is, moeten die beginselen pal staan.
Als Nederlandse orde van advocaten nemen wij daarin onze verantwoordelijkheid. Net als bij eerdere verkiezingen gaan wij de partijprogramma’s doorlichten op hun rechtsstatelijke gehalte. Op 20 oktober komt een onafhankelijke commissie, bestaande uit wetenschappers en advocaten, met haar bevindingen. Na de formatie zullen wij ook weer het regeerakkoord laten toetsen. Daarmee willen we politici én kiezers herinneren aan de kern van onze democratie: de rechtsstaat beschermt iedereen, punt.
De rechtsstaat heeft geen eigen stem. Daarom blijven wij ons uitspreken. Wij kiezen daarin geen partij, maar blijven opkomen voor de rechtsstaat zolang dat nodig is.
