vak & mens

door Nathalie de Graaf beeld Jean-Pierre Jans

Het not-for-profitkantoor New Paradigm heeft een maatschappelijke missie: het versnellen van de transitie naar een toekomstbestendige samenleving door middel van het recht. ‘Ook de advocatuur heeft een verant­woordelijk­heid om bij te dragen aan een betere wereld.’

In een tijd van grote maatschappelijke uitdagingen – zoals klimaatverandering, de energietransitie en digitaliserin – moet er veel gebeuren, maar gaat de vooruitgang langzaam. Té langzaam, volgens de oprichters van New Paradigm: privacyadvocaat Danny Hoekzema (31) en klimaatrechtadvocaat Marieke Faber (36). Met hun nieuwe kantoor willen ze bijdragen aan een versnelling. ‘Het recht is een krachtige motor van verandering,’ zegt Hoekzema. ‘Denk aan baanbrekende klimaatrechtszaken en de Europese duurzaamheidswetgeving. Als advocaten zijn wij uniek gepositioneerd om de transitie naar een duurzame economie een duwtje in de rug te geven.’

Hoekzema was voorheen werkzaam bij De Roos Advocaten en hield zich bezig met privacy en digitale wetgeving. Faber was partner op de litigationpraktijk van NautaDutilh en maakte deel uit van het Sustainable Business & Climate Change team. Ze maakte ook deel uit van het team dat Stichting Urgenda pro bono bij stond in hun zaak tegen de Nederlandse Staat. ‘Deze zaak zette mij aan het denken,’ zegt ze. ‘Ik vroeg me af: wat wil ik zelf met deze maatschappelijke uitdagingen? Wat vind ik belangrijk en hoe kan ik als advocaat mijn steentje bijdragen?’

Hoekzema en Faber kwamen voor het eerst met elkaar in contact door Recht voor Klimaat, een stichting opgericht door Hoekzema, met als doel juristen te mobiliseren om het recht in te zetten tegen milieudegradatie en een duurzame juridische praktijk te bevorderen binnen planetaire grenzen. Hij stelde zichzelf vergelijkbare vragen. ‘Ik was net vader geworden en dacht: hoe kan ik mijn skills inzetten om het tij ten goede te keren? Ik wilde een ander type advocaten­kantoor oprichten.’ Faber: ‘Er speelt zoveel op dit moment op het gebied van recht en regelgeving, zoals de klimaatrechtszaken, maar ook de Europese Green Deal en de EU Digital Strategy. De druk voor onder­nemingen om te verduurzamen neemt toe, terwijl er ook nog veel onduidelijk is. Wij kunnen helpen met de vertaalslag naar de praktijk.’

Aanpak

De aanpak van New Paradigm steunt op drie pijlers. Ten eerste wil het kantoor een juridische partner zijn voor organisaties in transitie. Het kantoor adviseert over vraagstukken op het gebied van klimaat, duurzaamheid, privacy en digitalisering. ‘We zoeken niet de juridische ondergrens op in onze advisering,’ zegt Faber. ‘Compliance is essentieel en liefst een startpunt. Het speelveld is continu in beweging. Er zal steeds meer worden gevraagd van cliënten op het gebied van klimaat en duurzaamheid. Hierop voorsorteren is belangrijk. We denken ook na over: waar gaat dit heen? Waar liggen de risico’s en mogelijkheden, nu en in de toekomst? We adviseren organisaties over toekomstbestendig, waardegedreven beleid.’

Daarnaast onderzoekt New Paradigm welke rol het kan spelen om achterblijvers aan te jagen. Het wil zich richten op de zogenoemde ‘spelverdelers’. Hoekzema: ‘Dat zijn organisaties en actoren die de spelregels bepalen en hun invloed gebruiken om de schadelijke status quo te behouden. Denk aan grote techbedrijven die hun lobbykracht inzetten om AI-wetgeving in hun voordeel te wijzigen, vaak ten koste van fundamentele rechten van gebruikers. Ook overheden en onder­nemingen met een systeemfunctie die de transitie actief proberen te vertragen of blokkeren, vallen hieronder. Zo hopen we de transitie vanuit verschillende invalshoeken te versnellen.’

Tot slot initieert en ondersteunt het kantoor innovatieve organisaties en projecten die de missie bevorderen. ‘We willen beweging creëren, verbinden en inspireren. Behalve dat Danny aan de wieg stond van de stichting Recht voor Klimaat hebben we als kantoor ook het Impact Collectief opgericht, een werkplek en community voor – juridische – voorlopers. Het doel is dat deze twee stichtingen straks los van kantoor kunnen voortbestaan. Wij zien dit als onderdeel van onze missie,’ zegt Faber.

Cliënten

New Paradigm kiest wie het wel en niet wil bijstaan, maar maakt geen onderscheid tussen good or bad. ‘Wel tussen welwillend en onwelwillend,’ zegt Hoekzema. ‘Het liefst werken we met organisaties die nog een weg te gaan hebben – dus niet per se de beste leerling van de klas zijn op bijvoorbeeld het gebied van klimaat of gegevensbescherming – maar die wél de intentie hebben om daar serieus mee aan de slag te gaan.’ Faber vult aan: ‘Dáár kunnen we echt wat betekenen. Ons kantoor wil naast de cliënt staan. Duurzaamheid en klimaat zijn een nieuw gebied. Het is voor organisaties ook leren en fouten maken. Advocaten kunnen in dit proces veel bieden als sparringpartner.Meedenken bij bijvoorbeeld het integreren van duurzaamheidsdoelen in de strategie en governance en ondersteuning bij klimaattransitiebeleid. Recht en bedrijfsstrategie liggen steeds dichter bij elkaar op deze onderwerpen.’ Strategisch meedenken is ook onderdeel van de digitalisering en privacypraktijk. Hoekzema: ‘Als het gaat om gegevensbescherming bijvoorbeeld, beginnen we vaak met een nulmeting. Vervolgens kijken we – op basis van het recht – naar de juridische en maatschappelijke trends en de waarden van de organisatie – dat is vaak een stip aan de horizon – en vertalen we dat naar een concrete roadmap.’

De duidelijke boodschap van New Paradigm heeft een aanzuigend effect, constateren de twee partners. ‘We merken dat cliënten en andere advocaten ons via via weten te vinden,’ zegt Faber. ‘Hopelijk hebben we volgend jaar een stuk groter team.’