actueel
lawyers for lawyers
Verrassende vrijspraak voor Turkse advocaat
Even opluchting: de Turkse advocaat Berrak Çağlar werd op 23 november vrijgesproken. De aanklager ging wel in beroep.
De rechter in Izmit zat te scrollen op haar telefoon. Ze was bot, onderbrak voortdurend de verdediging en snoerde haar uiteindelijk helemaal de mond. Na twintig minuten stond iedereen weer buiten, maar met een ongelofelijke uitkomst. Berrak Çağlar werd vrijgesproken van banden met de door Turkije en de EU als terroristisch aangemerkte extreemlinkse organisatie DHKP/C.
De bijna blinde Çağlar was advocaat van haar collega Ebru Timtik, die in 2019 werd veroordeeld tot dertien jaar gevangenisstraf omdat ze banden zou hebben met diezelfde DHKP/C. Om een eerlijk proces af te dwingen, ging Timtik in hongerstaking. Daaraan bezweek ze in 2020. Çağlar bleef Timtik in de media onder de aandacht brengen. Dat is de werkelijke reden dat ze werd vervolgd, zo is de overtuiging van een van haar advocaten, Elvan Olkun.
In een Zoom-gesprek vertelt Olkun: ‘Het bewijsmateriaal bestond vooral uit telefoontaps en Çağlars uitspraken op tv en social media. Ze sprak bijvoorbeeld op Arti TV. Volgens de aanklager werd dat kanaal gevolgd door twee socialmedia-accounts die gelinkt zouden zijn aan DHKP/C.’
Daarnaast werd Çağlars computer doorzocht. Olkun: ‘De regel is dat de rechter vooraf bepaalt welke gegevens binnen de scope van de professionele activiteiten van de advocaat vallen. Daar mag de politie geen kennis van nemen. In dit geval gaf de rechter de politie heel snel toestemming om alles te lezen wat op Berraks kantoor in beslag was genomen.’
Manipuleren
Het was volgens Olkun duidelijk dat het bewijsmateriaal geen veroordeling rechtvaardigde. ‘Maar als er politiek in het spel is, weet je het nooit. De aanklagers proberen de rechter te manipuleren door verbanden te suggereren. Het hangt ook van de rechters af: hun politieke overtuiging, hun verhouding met het Openbaar Ministerie en hun ambitie. Als ze hogerop willen, doen ze wat ze denken dat hen daarbij zal helpen.’
Is de vrijspraak een signaal dat het klimaat voor opposanten ietsje verzacht? ‘Voor de Gülen-gemeenschap zie je een kleine verandering, al zijn de problemen in die zaken nog steeds heel groot. Maar voor pro-Koerdische en linkse activisten is het klimaat nog even guur.’
Olkun noemt de advocaat Can Atalay, die een gevangenisstraf van achttien jaar uitzit na deelname aan de ‘Gezi-protesten’ in 2013. Hij werd in mei van dit jaar gekozen in het parlement. ‘Het constitutionele hof oordeelde dat hij vrij moest komen, nooit veroordeeld had mogen worden. Maar de rechters die hem veroordeelden, weigerden de uitspraak uit te voeren en dienden een strafklacht in tegen leden van het constitutionele hof. Naar wij begrepen hebben, was de regering daarbij betrokken. Atalay zit nog steeds vast.’
Nee, niet een vriendelijker klimaat, maar juist het vreemd-onbehouwen gedrag van de rechter deed Olkun vermoeden dat Çağlar vrijspraak zou krijgen. ‘De rechter waarschuwde haar dat ze niets moest zeggen wat de uitspraak kon doen veranderen. We denken dat ze daarom ook niet naar ons wilde luisteren.’
Enkele uren na de uitspraak kondigde de aanklager al aan in beroep te gaan. Hoe is het nu met Çağlar? Olkun: ‘Goed, voor zover ik kan zien. Opgewekt, maar nog steeds erg aangedaan van Ebru Timtik. Ze weet hoe de dingen gaan in Turkije en is op alles voorbereid.’
Optimisme
Jaap Koster en Maaike de Jong van Lawyers for Lawyers, die als waarnemers de zitting bijwoonden, waren diep onder de indruk van de kracht van Çağlar en de groep om haar heen. De Jong: ‘Voor de zitting moest ze rekening houden met een jarenlange gevangenisstraf, maar toch straalde ze optimisme uit en vrolijkheid.’
Na afloop at iedereen samen – lekker eten, veel humor, saamhorigheid en talloze sigaretten. De Jong: ‘Naast opluchting heerste ook het gevoel: de strijd gaat door, what’s next?’ Koster: ‘Je kunt dit alleen maar volhouden als je héél erg op elkaar kunt rekenen.’