actueel

ten geleide

Bokkensprongen

Van de Franse negentiende-eeuwse journalist en politicus Emile de Girardin is de uitspraak: regeren is vooruitzien. Criticaster De Girardin had niet zoveel op met politici die niet verder kijken dan hun eigen verkiezingsmandaat.

Het onvermogen – of de onwil – om vooruit te zien, heeft er toe geleid dat het stikstofdossier in een impasse zit. Dat blijkt eens te meer ook uit de uitleg van de ‘agrarisch recht-advocaten’ (geen clubje zo klein of er is in dit land een vereniging voor) in het omslagartikel. Sinds de eerste stikstofuitspraak in 2019 heeft de regering alleen maar wat aangemodderd, zegt advocaat Charles van Mierlo.

Het stikstofprobleem is complex en leent zich niet voor een simpele oplossing. Toch lijkt het kabinet daar wel voor te gaan. De focus leggen op stikstof uitstotende boerenbedrijven is eenvoudiger dan kiezen voor een totaalaanpak. Door de agrarische sector te saneren, kan de bouw weer aan de slag. Per saldo hebben we straks een paar duizend boerderijen minder en honderdduizenden woningen en tientallen bedrijventerreinen meer. Waar de winst zit voor natuur en milieu is een raadsel.

Gelukkig voor de piekbelastende boeren zijn zij niet zonder meer overgeleverd aan de willekeur van de machtige overheid. Daarin verschillen ze van bijvoorbeeld de toeslagenouders. Boeren hebben naast een sterke lobby en trekkers doorgaans de middelen om gespecialiseerde advocaten in te huren. Zij kunnen de komende tijd aan de bak.

Talloze langdurige juridische procedures liggen in het verschiet, blijkt uit het relaas van de advocaten. Daarmee is het een illusie te denken dat het stikstofprobleem binnen enkele jaren is opgelost. Gerede kans dat in het gevecht om de publieke opinie straks ook advocaten daarvoor de schuld in de schoenen geschoven krijgen. Zoals ook asieladvocaten geregeld de zwartepiet krijgen toegespeeld doordat asielprocedures vastlopen. Als het zover komt, moeten ze dat maar zien als compliment, als erkenning dat ze hun werk goed hebben gedaan.

Zo zijn we toch weer bij de waan van de dag beland. Die valt evenmin te negeren, alle vergezichten ten spijt. Wat te doen met de hoge energierekening, oplopende inflatie, stijgende rente en alle andere uitdagingen van dit moment? Met het eind van het jaar in zicht dienen kantoren de tarieven voor hun cliënten en de salarissen voor hun medewerkers tegen het licht te houden. Ik hoop dat het artikel in dit nummer ‘Balanceren in een bewegende markt’ en de peiling die we hebben gehouden enig houvast bieden. Hoed u voor bokkensprongen. Regeren is vooruitzien, ook voor kantoren.